11.06.24

ภาวะมีลูกยากเกิดจากสาเหตุอะไร? ต้องรักษาอย่างไรถึงมีลูก

ภาวะมีลูกยากเกิดจากสาเหตุอะไร? ต้องรักษาอย่างไรถึงมีลูก

เมื่อถึงช่วงเวลาที่คู่รักมีความพร้อม ทั้งในเรื่องการงานหรือสถานะทางการเงิน ก็อาจจะอยากมีชีวิตน้อย ๆ เพิ่มเพื่อสร้างสีสันให้กับครอบครัว พอเริ่มทำตามธรรมชาติหลายครั้งแต่ก็ไม่สำเร็จสักที นั่นหมายความว่าคุณอาจมีความเสี่ยงของภาวะมีลูกยาก ปัญหาร้ายแรงที่อาจทำให้เกิดความตึงเครียดภายในครอบครัวได้

อย่างไรก็ตาม ถ้ามีภาวะมีลูกยากแต่อยากมีลูกสามารถแก้ไขปัญหานี้ได้ถ้าเข้าใจเกี่ยวกับการมีลูกยากเป็นอย่างดี ทั้งในเรื่องของสาเหตุ และการเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของตนเอง

ภาวะมีลูกยาก คือ ปัญหาของผู้ที่อยากมีลูกอย่างไร?

ภาวะมีลูกยาก หรือ infertility คือ
การที่คู่รักมีเพศสัมพันธ์แบบธรรมชาติร่วมกันโดยไม่ผ่านการป้องกันอย่างสม่ำเสมอติดกันอย่างน้อย 1 ปี แต่กลับไม่ตั้งครรภ์ ซึ่งนับว่าต่างจากเกณฑ์มาตรฐานของคู่รักทั่วไป เนื่องจากในกลุ่มคู่รักทั่วไปมักจะตั้งครรภ์สำเร็จในระยะเวลา 1 ปี และในกลุ่มคู่รักที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไปจะถือว่าอยู่ในภาวะมีบุตรยากเมื่อมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันแต่ไม่เกิดการตั้งครรภ์ติดกัน 6 เดือนเป็นต้นไป

ปัญหามีลูกยากที่เกิดขึ้นอาจส่งผลกระทบกับผู้ที่อยากมีลูก ทั้งเรื่องความสัมพันธ์ของคู่รักและความสัมพันธ์ภายในครอบครัว ดังนั้นหากประสบปัญหามีบุตรยาก ทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิงควรเข้าพบแพทย์เพื่อหาทางรักษาต่อไป

ปัจจัยที่ส่งผลให้มีลูกยาก

ภาวะมีลูกยากเกิดจากสาเหตุต่าง ๆ มากมายทั้งจากอายุหรือสภาพร่างกาย โดยสาเหตุที่มีลูกยากนั้นสามารถเกิดขึ้นได้จากทั้งฝ่ายหญิงและฝ่ายชาย ดังนี้

สาเหตุจากฝ่ายหญิง

 ผู้หญิงมีลูกยาก

การมีลูกยากที่เกิดจากฝ่ายหญิงมักจะมีสาเหตุจากปัจจัยดังต่อไปนี้

  • ประจำเดือน
    หากเป็นผู้ที่มีประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอมาจากการที่ร่างกายตกไข่ไม่ตรงเวลา ตกช้า หรือไข่ไม่ตกเลย รวมถึงผู้ที่ประจำเดือนหมดไวกว่าปกติ ก็จะทำให้มีโอกาสตั้งครรภ์ยากมากขึ้น
  • รังไข่/มดลูก
    เมื่อรังไข่มีความผิดปกติ เช่น ท่อรังไข่ตีบตัน ถุงน้ำรังไข่หลายใบ รังไข่เสื่อม ก็อาจส่งผลทำให้ไข่ตกช้า ไข่ไม่ตก หรือถ้ามดลูกมีความผิดปกติ เช่น ปากมดลูกตีบก็จะเป็นเหตุทำให้อสุจิไม่สามารถเข้าไปปฏิสนธิได้ แต่ถ้าในมดลูกมีเนื้องอก ก้อนซีสต์ มีพังผืด เยื่อบุโพรงมดลูกบางหรือหนาเกินไป ก็จะทำให้ตัวอ่อนที่เกิดจากการปฏิสนธิไม่สามารถเข้าไปฝังตัวได้ด้วยเช่นกัน
  • ฮอร์โมน
    ฮอร์โมนต่าง ๆ เช่น ฮอร์โมนเอสโตรเจน ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน เป็นฮอร์โมนที่สำคัญต่อการมีลูก เพราะถ้ามีฮอร์โมนดังกล่าวแปรปรวน ก็จะทำให้ประจำเดือนมาผิดปกติ ส่งผลต่อการตกไข่ และอาจนำไปสู่สาเหตุของการมีลูกยากโดยตรง
  • การรักษาโรค
    ถ้าหากมีประวัติการรักษาโรคมะเร็งที่จำเป็นต้องได้รับการฉายแสงหรือว่าต้องเข้ารับการทำเคมีบำบัดก็อาจจะส่งผลต่อการทำงานของมดลูกได้
  • โรคต่าง ๆ
    หากมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันสูง มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง และอื่น ๆ รวมถึงเคยมีประวัติโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ก็จะส่งผลต่อการตั้งครรภ์ได้
  • การใช้ชีวิตประจำวัน
    สำหรับผู้ที่ชอบดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์ ก็จะส่งผลทำให้การเจริญเติบโตของตัวอ่อนชะลอลงและยังเพิ่มโอกาสการแท้งหากได้รับคาเฟอีนในปริมาณมาก รวมถึงกรณีที่มีความเครียดหรือทานอาหารที่มีไขมันสูงก็จะส่งผลทำให้ฮอร์โมนในร่างกายทำงานผิดปกติ

สาเหตุจากฝ่ายชาย

 ผู้ชายมีลูกยาก

การมีลูกยากที่เกิดจากฝ่ายชายมักจะมีสาเหตุจากปัจจัยดังต่อไปนี้

  • น้ำอสุจิ (น้ำเชื้อ)
    ในที่นี้ปัญหามีลูกยากที่เกิดจากน้ำเชื้อนั้นอาจจะเพราะปริมาณการหลั่งน้ำเชื้อน้อยทำให้ปริมาณอสุจิน้อยตาม ในบางครั้งน้ำเชื้ออาจไม่มีตัวอสุจิอยู่เลย หรือคุณภาพอสุจิไม่ถึงเกณฑ์ เช่น มีสภาพไม่สมบูรณ์ ขนาดผิดปกติ เคลื่อนไหวช้า เป็นต้น
  • อวัยวะเพศที่ใช้ในการสืบพันธุ์
    กรณีที่อวัยวะที่ใช้ในการสืบพันธุ์มีความผิดปกติ เช่น ต่อมลูกหมากติดเชื้อ อัณฑะบิด ลูกอัณฑะหรืออวัยวะเพศกระทบกระเทือนรุนแรง ได้รับบาดเจ็บจนจำเป็นต้องผ่าตัดออก จะส่งผลให้เกิดภาวะมีลูกยาก
  • ฮอร์โมนต่ำ
    หากฝ่ายชายมีฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน (Testosterone) ต่ำจะทำให้ลักษณะความเป็นชายลดลง ทั้งยังส่งผลต่อความต้องการทางเพศโดยจะทำให้อวัยวะเพศแข็งตัวช้าและปริมาณน้ำเชื้ออสุจิน้อยลงด้วย
  • โรคต่าง ๆ
    สำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต โรคตับ รวมถึงกรณีที่ฝ่ายชายเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่น หนองในแท้, หนองในเทียม, เริม และโรคอื่น ๆ ก็อาจจะส่งผลต่อการผลิตอสุจิทำให้มีลูกยากได้
  • การรักษาโรค
    กรณีที่ฝ่ายชายจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาโรคที่ต้องฉายแสงหรือใช้ยาเคมีบำบัดอย่างโรคมะเร็ง จะทำให้ร่างกายไม่สามารถทำงานเต็มประสิทธิภาพ และส่งผลต่อการผลิตน้ำเชื้อภายในร่างกาย
  • แอลกอฮอล์ สารเสพติด บุหรี่
    หากดื่มแอลกอฮอล์ ใช้สารเสพติดต่าง ๆ หรือสูบบุหรี่จะทำให้มีลูกยาก เพราะสิ่งเหล่านี้จะส่งผลต่อการผลิตเชื้ออสุจิ ทำให้ร่างกายผลิตเชื้ออสุจิน้อยลง อสุจิไม่สมบูรณ์แข็งแรง
  • การใช้ชีวิตประจำวัน
    สำหรับผู้ที่ออกกำลังกายหนักเกินไป ชอบอาบน้ำหรือแช่น้ำร้อน ชอบใส่กางเกงรัดตัว รวมถึงถ้ามีความเครียดก็จะทำให้ความสามารถในการผลิตเชื้ออสุจิลดลง

ภาวะการมีลูกยากแบบไม่มีสาเหตุคืออะไร?

หากปรึกษาการมีบุตรยากกับแพทย์ และผ่านการตรวจร่างกายทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง แล้วพบว่าไม่เข้าข่ายภาวะมีลูกยากใด ๆ เลย นั่นอาจหมายความว่าคุณกำลังประสบปัญหาภาวะมีลูกยากอย่างไม่ทราบสาเหตุ ซึ่งเป็นภาวะที่สามารถพบได้ประมาณ 10% ในกรณีนี้แพทย์จะเลือกวิธีรักษาตามความเหมาะสม เช่น IUI, IVF เป็นต้น

ปัจจัยที่ส่งผลให้มีลูกยาก

ก่อนเข้ารับการตรวจวินิจฉัย แพทย์จะซักถามประวัติของผู้ที่เข้ารับปรึกษาปัญหามีบุตรยากก่อนเพื่อหาสาเหตุที่มีลูกยาก เช่น

ฝ่ายหญิง

  • ความสม่ำเสมอของการมีประจำเดือน
  • ประวัติการตั้งครรภ์ (แม้เคยตั้งครรภ์มีลูกคนแรกแล้วแต่มีโอกาสเกิดภาวะมีลูกยากได้)
  • ประวัติการรักษาช่องคลอด อุ้งเชิงกราน

ฝ่ายชาย

  • ความถี่ในการมีเพศสัมพันธ์
  • ความผิดปกติในขณะมีเพศสัมพันธ์ เช่น หลั่งเร็ว อวัยวะเพศไม่แข็งตัว
  • ประวัติการรักษาบาดเจ็บบริเวณอวัยวะเพศ หรือเคยเป็นโรคติดต่อ

เมื่อซักถามประวัติแล้วแพทย์จะตรวจร่างกายทั้งของฝ่ายชายและฝ่ายหญิงเพื่อหาสาเหตุการมีลูกยากต่อไป เช่น

ฝ่ายหญิง

  • ตรวจร่างกาย
  • ตรวจคุณภาพเซลล์ไข่ การตกไข่ จำนวนไข่ที่ตก
  • ตรวจท่อนำไข่ โพรงมดลูก รังไข่
  • ตรวจระดับฮอร์โมนที่ส่งผลต่อการตั้งครรภ์

ฝ่ายชาย

  • ตรวจร่างกาย
  • ตรวจคุณภาพน้ำเชื้อ
  • ตรวจระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน
  • ตรวจโรคทางพันธุกรรม
  • ตรวจอวัยวะเพศ ต่อมลูกหมาก ท่อนำน้ำเชื้อ

วิธีการรักษาภาวะมีลูกยาก

มีลูกยากจะต้องทำยังไงดี? ในปัจจุบันสามารถรักษาภาวะมีลูกยากด้วยวิธีดังต่อไปนี้

  • IUI (โอกาสสำเร็จ 5-25%)
    การรักษาภาวะมีลูกยากด้วย IUI (Intrauterine Insemination) แพทย์จะคัดเชื้ออสุจิที่มีคุณภาพฉีดเข้าโพรงมดลูกในช่วงวันไข่ตกหรือวันที่ใกล้ไข่ตกของฝ่ายหญิงเพื่อเพิ่มโอกาสมีลูก
  • IVF (โอกาสสำเร็จ 25-70%)
    การรักษาภาวะมีลูกยากด้วยเด็กหลอดแก้ว IVF (In Vitro Fertilization) แพทย์จะคัดเลือกเซลล์ไข่และเชื้ออสุจิที่มีสภาพสมบูรณ์มาใส่ในจานเพาะเลี้ยงเพื่อเกิดการปฏิสนธิตามธรรมชาติ และเมื่อปฏิสนธิเสร็จเรียบร้อยแล้วก็จะฉีดกลับเข้าสู่โพรงมดลูกให้ตัวอ่อนฝังตัวพร้อมตั้งครรภ์ต่อไป
  • ICSI (โอกาสสำเร็จ 40-80%)
    การรักษาภาวะมีลูกยากด้วย ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) จะคล้ายกับการทำ IVF มาก เพียงแต่แพทย์จะคัดเชื้ออสุจิที่สมบูรณ์ที่สุด 1 ตัวมาฉีดเข้าไปในเซลล์ไข่ที่สมบูรณ์ที่สุด 1 ใบโดยตรงให้ปฏิสนธิกัน แล้วจึงฉีดกลับเข้าสู่โพรงมดลูกเพื่อให้ตัวอ่อนฝังตัวและตั้งครรภ์ต่อไป

ในปัจจุบันการรักษาดังกล่าวยังไม่ได้ช่วยรักษาผู้ที่มีลูกยากได้ 100% แต่คุณสามารถเพิ่มโอกาสมีลูกได้หากเข้ารักษากับ SAFE Fertility Group ศูนย์รักษาผู้มีบุตรยากที่ได้รับมาตรฐานสากล และได้รับการยอมรับจากสถาบันรับรองคุณภาพคลินิกเด็กหลอดแก้วจากประเทศออสเตรเลีย

ในการรักษาภาวะมีลูกยากของทาง SAFE Fertility Group จะดำเนินโดยแพทย์เฉพาะทางที่คำนึงถึงสภาพร่างกายและความพร้อมของผู้ที่เข้ารับการรักษาเป็นหลัก ทำให้มีผู้ไว้วางใจใช้บริการรักษาภาวะมีลูกยากจำนวนมาก

สรุปมีลูกยากรักษาเพื่อเพิ่มโอกาสมีลูกได้

มีลูกยากแต่อยากมีลูกควรทำไงดี? ในปัจจุบันมีวิธีมีลูกที่สามารถเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์ได้ เช่น IUI, IVF, ICSI ซึ่งวิธีรักษาภาวะมีลูกยากเหล่านี้จะมีประสิทธิภาพหรือไม่นั้น ก็จะขึ้นอยู่กับร่างกายของผู้เข้ารับการรักษาว่ามีสภาพร่างกายอย่างไร มีความพร้อมหรือไม่

นอกจากนี้แล้วการเลือกสถานที่รักษาก็เป็นสิ่งที่สำคัญ โดยสถานที่รักษาที่ดีควรได้รับการรองรับมาตรฐานสากล มีแพทย์เฉพาะทางเป็นผู้รักษา พร้อมมีเจ้าหน้าที่ชี้แจงรายละเอียดต่าง ๆ ทั้งข้อควรปฏิบัติก่อนการรักษาและค่าใช้จ่าย เพื่อให้ผู้มีภาวะมีบุตรยากเตรียมความพร้อมก่อนรักษาได้

สำหรับผู้ที่กำลังมองหาสถานที่รักษาภาวะมีลูกยากที่ช่วยให้คุณตั้งครรภ์สำเร็จและมีลูกน้อยที่สุขภาพแข็งแรงตามความปรารถนา สามารถติดต่อกับศูนย์รักษาผู้มีบุตรยาก SAFE Fertility Group ได้ตามช่องทางดังนี้

ช่องทางการติดต่อ