Logo-white SAFE
07.09.68

ไขข้อข้องใจ เมื่อค่า AMH ต่ำ = หมดสิทธิ์มีลูก? หรือยังมีทางเลือก?

ไขข้อข้องใจ เมื่อค่า AMH ต่ำ = หมดสิทธิ์มีลูก? หรือยังมีทางเลือก?

สำหรับหลายคนที่อยากมีลูก ก้าวแรกของการเตรียมตัวคือการตรวจสุขภาพเพื่อประเมินความพร้อม หนึ่งในการตรวจสำคัญคือการตรวจค่า AMH (Anti-Müllerian Hormone) หรือ ฮอร์โมนที่บอกถึงปริมาณไข่ที่เหลืออยู่ในรังไข่ (Ovarian Reserve)

เมื่อผลตรวจออกมาว่า ค่า AMH ต่ำ หลายคนอาจรู้สึกกังวล คิดว่าหมดโอกาสมีลูกแล้ว แต่ความจริงคือ ค่า AMH ต่ำ ไม่ได้หมายความว่าคุณจะไม่มีทางมีลูกอีกต่อไป เพราะ AMH เป็นเพียงตัวบอก “จำนวนไข่” ไม่ใช่ “คุณภาพไข่” และโอกาสในการตั้งครรภ์ยังขึ้นกับหลายปัจจัย เช่น อายุ สุขภาพมดลูก การตกไข่ รวมถึงการใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์เข้าช่วย

ฮอร์โมน AMH คืออะไร? ทำไมจึงสำคัญสำหรับคนอยากมีลูก?

ฮอร์โมน AMH (Anti-Müllerian Hormone) เป็นฮอร์โมนที่สร้างจากเซลล์รังไข่ในช่วงวัยเจริญพันธุ์ มีบทบาทสำคัญในการสะท้อนปริมาณฟองไข่ตั้งต้นที่เหลืออยู่ (Ovarian Reserve) ในรังไข่ของคุณผู้หญิง จึงถูกใช้เป็นตัวบ่งชี้สมรรถภาพของรังไข่ และช่วยแพทย์ประเมินความสามารถในการตอบสนองของรังไข่ต่อการรักษาภาวะมีบุตรยาก เช่น การกระตุ้นไข่เพื่อกระบวนการฝากไข่ (Egg Freezing) หรือทำเด็กหลอดแก้ว (ICSI/IVF)

  • ค่า AMH ที่เหมาะสมคืออยู่ระหว่าง 1.0 – 3.5 ng/mL แสดงถึงศักยภาพของรังไข่ที่ยังอยู่ในระดับเหมาะสมต่อการมีบุตร โอกาสในการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติยังมีอยู่สูง และมักตอบสนองต่อการรักษาภาวะมีบุตรยากได้ดี
  • ค่า AMH ที่สูงเกินไป คืออยู่ในระดับที่มากกว่า 3.5 ng/mL แม้สะท้อนว่ามีจำนวนไข่มาก แต่หากสูงเกินไปอาจสัมพันธ์กับภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS) ซึ่งทำให้การตกไข่ผิดปกติและอาจลดโอกาสตั้งครรภ์ตามธรรมชาติ
  • ค่า AMH ต่ำ ในระดับที่ใกล้หรือต่ำกว่า 1.0 ng/mL แสดงว่าปริมาณไข่ในรังไข่ลดลง ซึ่งมักสัมพันธ์กับอายุที่มากขึ้นหรือภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัย
  • ค่า AMH ต่ำมากกว่า 0.5 ng/mL จัดว่าอยู่ในระดับต่ำมาก และควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนการมีบุตรอย่างเหมาะสม

ดังนั้นไม่ว่าจะค่า AMH สูงหรือต่ำ การแปลผลจำเป็นต้องอาศัยการประเมินจากแพทย์เฉพาะทางร่วมด้วยเสมอ เพื่อสามารถกำหนดแนวทางการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

เมื่อค่า AMH ต่ำ...จะมีลูกได้ไหม?

หลายคนที่อยากมีลูก เมื่อทราบผลตรวจว่า ค่า AMH ต่ำ มักกังวลว่าจะไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ แต่ในความเป็นจริง ค่า AMH ต่ำเพียงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าจะหมดโอกาสในการมีลูก เนื่องจากการตั้งครรภ์ยังขึ้นอยู่กับอีกหลาย ๆ ปัจจัยร่วมกัน ได้แก่

  • อายุของผู้หญิง: ผู้หญิงที่อายุน้อยกว่า แม้จะมีค่า AMH ต่ำ ก็ยังมีโอกาสตั้งครรภ์สูงกว่าผู้หญิงอายุมากที่มีค่า AMH ใกล้เคียงกัน เนื่องจากคุณภาพไข่มักดีกว่า
  • คุณภาพของไข่และมดลูก: หากการตกไข่ยังสม่ำเสมอ และเยื่อบุมดลูกพร้อมสำหรับการฝังตัวของตัวอ่อน การตั้งครรภ์ก็ยังมีโอกาสเป็นไปได้
  • พฤติกรรมการใช้ชีวิต: เช่น การนอนหลับเพียงพอ รับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ ออกกำลังกาย และจัดการความเครียด สามารถช่วยสนับสนุนการทำงานของรังไข่และมดลูก และเพื่อโอกาสในการตั้งครรภ์
  • เทคโนโลยีการแพทย์เพื่อการเจริญพันธุ์: เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เช่น เด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI) ที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ค่า AMH จึงเป็นเหมือน “สัญญาณเตือน” ให้เราใส่ใจสุขภาพการเจริญพันธุ์ของตัวเองมากขึ้น แต่ไม่ได้หมายถึงการปิดประตูโอกาสในการมีลูกไปทั้งหมด

ทางเลือกสำหรับผู้ที่ค่า AMH ต่ำแต่ยังอยากมีลูก

แม้ว่า ค่า AMH ต่ำ จะบ่งบอกถึงจำนวนไข่ที่เหลือน้อยลง แต่ในปัจจุบันยังมีหลายทางเลือกที่สามารถช่วยเพิ่มโอกาสการมีลูกได้ ได้แก่

  • ฝากไข่ (Egg Freezing) สำหรับผู้ที่ยังไม่พร้อมมีลูกในตอนนี้ การฝากไข่ถือเป็นวิธีที่ช่วยเก็บศักยภาพการเจริญพันธุ์ไว้ใช้ในอนาคต แม้ค่า AMH จะต่ำ แต่หากรีบฝากไข่เอาไว้ตั้งแต่อายุยังน้อย ไข่ที่เก็บไว้ก็จะมีคุณภาพดีกว่า
  • ทำเด็กหลอดแก้วด้วยวิธี ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) เหมาะสำหรับคู่สมรสที่อยากมีลูกเร็วขึ้น เนื่องจากวิธีนี้เป็นการฉีดอสุจิเข้าไปในเซลล์ไข่โดยตรง ทำให้มีโอกาสปฏิสนธิสูงขึ้น และสามารถคัดเลือกตัวอ่อนคุณภาพดีเพื่อนำไปย้ายกลับเข้าสู่มดลูก
  • ปรับพฤติกรรมสุขภาพ การดูแลตัวเองอย่างต่อเนื่องช่วยสนับสนุนคุณภาพไข่และการทำงานของร่างกาย เช่น การทานอาหารที่อุดมด้วยโปรตีนและสารต้านอนุมูลอิสระ งดบุหรี่และแอลกอฮอล์ และออกกำลังกายอย่างเหมาะสม
  • วางแผนมีลูกให้เร็วขึ้น หากตรวจพบว่าค่า AMH ต่ำ แพทย์อาจแนะนำให้วางแผนการมีลูกโดยเร็ว เพื่อใช้ประโยชน์จากไข่ที่ยังเหลืออยู่ ก่อนที่จำนวนจะลดลงไปมากกว่านี้
  • ปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง การเข้าพบแพทย์เฉพาะทางด้านภาวะเจริญพันธุ์จะช่วยให้เข้าใจสภาพร่างกายของตนเองมากขึ้น และได้รับแนวทางการรักษาที่เหมาะสมตรงกับปัญหา

สำหรับผู้ที่อยากมีลูก แต่ตรวจพบว่ามีค่า AMH ต่ำ ไม่ได้หมายความว่าคุณจะหมดโอกาสมีบุตร แต่เป็นเพียงสัญญาณเตือนให้หันมาใส่ใจและวางแผนอนาคตอย่างจริงจัง SAFE Fertility Clinic พร้อมให้คำปรึกษา ตรวจคัดกรอง และออกแบบการรักษาด้านการเจริญพันธุ์อย่างเหมาะสม โดยทีมแพทย์เฉพาะทาง ร่วมกับเทคโนโลยีที่ทันสมัย และห้องปฏิบัติการเฉพาะทางมาตรฐานสากลภายในคลินิก เพื่อช่วยเปลี่ยนความกังวลให้กลายเป็นโอกาสสู่ความสำเร็จในการมีลูก

บทความโดย พญ. เพียงไพลิน วรดิถี (คุณหมอแตงโม)  (ว.46855)

สูตินรีแพทย์ชำนาญการด้านมีบุตรยาก SAFE Fertility Group สาขาเกษรอัมรินทร์

Reference

ย้อนกลับ