Logo-white SAFE
19.10.69

How to ปรับตัวของคนเมือง เลี่ยงมลภาวะและสารเคมี ปกป้องร่างกายให้พร้อมมีเจ้าตัวเล็ก

How to ปรับตัวของคนเมือง เลี่ยงมลภาวะและสารเคมี ปกป้องร่างกายให้พร้อมมีเจ้าตัวเล็ก

ตื่นเช้าลุยฝุ่น PM2.5 เดินทางท่ามกลางควันรถ ดื่มกาแฟจากแก้วพลาสติก และรับประทานอาหารเวฟอย่างเร่งรีบ สิ่งเหล่านี้กลายเป็นวิถีชีวิตปกติของคนเมืองไปแล้ว แต่รู้หรือไม่ว่า ภาวะความเครียดสะสม มลภาวะทางอากาศ และสารเคมีรอบตัว อาจเป็นตัวการเงียบที่ทำให้คุณประสบ ภาวะมีลูกยาก โดยไม่รู้ตัว

ปัจจุบันคู่รักวัยทำงานช่วงอายุ 35 ปีขึ้นไป ที่เริ่มวางแผนครอบครัว ต้องเผชิญกับปัญหามีลูกยากเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากนอกจากปัจจัยด้านอายุที่เพิ่มขึ้นและไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนไปแล้ว สารเคมีรบกวนฮอร์โมนและอนุมูลอิสระจากสิ่งแวดล้อม ยังเข้าไปทำลายคุณภาพของเซลล์ไข่และอสุจิโดยตรง

มลภาวะและสารเคมีรอบตัว ทำไมถึงทำให้ "มีลูกยาก" โดยไม่รู้ตัว?

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ฝุ่น PM 2.5 กลายเป็นปัญหาใหญ่ของคนเมือง และสิ่งที่น่ากังวลคือ ฝุ่นขนาดเล็กเหล่านี้ไม่ได้หยุดผลกระทบไว้แค่ระบบทางเดินหายใจเท่านั้น แต่ยังสามารถเข้าสู่กระแสเลือด กระตุ้นการอักเสบเรื้อรัง และเพิ่มระดับ Oxidative Stress ซึ่งเป็นภาวะที่อนุมูลอิสระทำลายเซลล์ในร่างกายมากกว่าปกติอีกด้วย

  • สำหรับฝ่ายหญิง ฝุ่น PM2.5 กระตุ้นให้เกิดภาวะอนุมูลอิสระเกินสมดุล (Oxidative Stress) และการอักเสบเรื้อรังในร่างกาย รังไข่ทำงานลดลง รบกวนการตกไข่ และส่งผลให้คุณภาพของไข่แย่ลง
  • สำหรับฝ่ายชาย สารพิษในฝุ่น PM2.5 อาจทำให้เกิดภาวะ Sperm DNA Fragmentation (อสุจิสาย DNA แตกหัก) ส่งผลให้ตัวอ่อนไม่สมบูรณ์ อัตราการปฏิสนธิลดลง หรือเพิ่มความเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์

สำหรับที่กำลังวางแผนมีลูก หรือกำลังเผชิญกับปัญหามีลูกยาก การอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ต้องเผชิญมลภาวะอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ไม่ควรมองข้าม

สารเคมีรบกวนฮอร์โมน (EDCs) จากพลาสติกและของใช้ประจำวัน

สารเคมีกลุ่ม Endocrine Disrupting Chemicals (EDCs) เช่น BPA (Bisphenol A) และ Phthalates มักแทรกซึมอยู่ในภาชนะพลาสติกบรรจุอาหาร กล่องพลาสติกที่นำเข้าไมโครเวฟ ถุงร้อน และบรรจุภัณฑ์เครื่องสำอาง

  • หลอกลวงระบบฮอร์โมน

    สารเหล่านี้มีโครงสร้างคล้ายฮอร์โมนเอสโตรเจนในร่างกาย เมื่อสะสมมากๆ จะไปแย่งจับกับตัวรับฮอร์โมน ทำให้การทำงานของฮอร์โมนเพศผิดปกติ

  • ลดโอกาสการฝังตัวของตัวอ่อน

    รบกวนความหนาตัวของผนังมดลูก ทำให้การเตรียมมดลูกก่อนการย้ายตัวอ่อนสำหรับการทำเด็กหลอดแก้ว IVF/ICSI มีปัญหา

  • ลดจำนวนอสุจิ

    ในคุณผู้ชาย สาร BPA มีส่วนสัมพันธ์กับปริมาณอสุจิที่ลดลงและการเคลื่อนที่ของอสุจิที่แย่ลงอย่างมีนัยสำคัญ

คู่มือเอาตัวรอดฉบับคนเมืองที่อยากมีลูก ควรเริ่มยังไงดี?

แม้จะไม่สามารถหลีกเลี่ยงมลภาวะหรือสารเคมีได้ทั้งหมด แต่การเริ่มปรับพฤติกรรมบางอย่าง ก็อาจช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะมีลูกยากได้มากกว่าที่คิด โดยเริ่มจากเรื่องใกล้ตัวง่าย ๆ

  • เลี่ยงการใช้ภาชนะพลาสติกอุ่นอาหาร

    เปลี่ยนมาใช้ภาชนะแก้วหรือเซรามิกทนความร้อน เพื่อป้องกันสาร BPA และไมโครพลาสติกปนเปื้อนลงในอาหาร

  • ป้องกัน PM2.5 อย่างเคร่งครัด

    สวมหน้ากากอนามัยป้องกันฝุ่นเมื่อออกนอกบ้าน และเปิดเครื่องฟอกอากาศในห้องนอนเพื่อลดการสะสมของฝุ่นอักเสบในกระแสเลือด

  • ล้างผักผลไม้ให้สะอาด

    เพื่อลดสารเคมีทางการเกษตรตกค้าง ซึ่งมีฤทธิ์รบกวนการทำงานของฮอร์โมนและระบบสืบพันธุ์

  • งดสูบบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

    สารนิโคตินและแอลกอฮอล์เป็นปัจจัยเร่งให้เซลล์ไข่และอสุจิเสื่อมสภาพเร็วขึ้น

  • ปรับเวลานอนและจัดการความเครียด

    ความเครียดสะสมจะกระตุ้นฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งกดการทำงานของฮอร์โมนเพศ แนะนำให้ควรนอนหลับให้ครบ 7-8 ชั่วโมง

รวมถึงการตรวจสุขภาพการเจริญพันธุ์ตั้งแต่เนิ่น ๆ โดยเฉพาะคนที่อายุเริ่มมากขึ้น หรือพยายามมีลูกมาสักระยะแล้วแต่ยังไม่สำเร็จ เพราะบางครั้งภาวะมีลูกยากอาจไม่ได้มีอาการชัดเจนแสดงออกมาให้เห็น แต่มารู้ตัวเมื่อเวลาผ่านไปหลายปี จนโอกาสในการตั้งครรภ์เริ่มลดลงตามอายุที่เพิ่มขึ้น การตรวจเช็กตั้งแต่แรกจึงช่วยให้สามารถวางแผนรับมือได้ดีขึ้น

เช็กความพร้อมก่อนมีบุตร: โปรแกรมตรวจเจริญพันธุ์ฉบับคนเมือง

เมื่อหลีกเลี่ยงมลภาวะได้ยาก หรือปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ทั้งหมดไม่ได้ การเริ่มต้นจากการตรวจและประเมินความพร้อมของสุขภาพการเจริญพันธุ์ จะช่วยให้วางแผนการมีลูกได้ตรงจุด และมีทางเลือกมากขึ้น

  • Hormones & Fertility Check

    ตรวจสมดุลฮอร์โมนและสุขภาพพื้นฐานเพื่อประเมินความสมดุลของระบบสืบพันธุ์ รวมถึงช่วยค้นหาปัจจัยแฝงจากความเครียด มลภาวะ หรือไลฟ์สไตล์ที่อาจกระทบต่อการตั้งครรภ์ เช่น ฮอร์โมนผิดปกติ ไทรอยด์ หรือภาวะอักเสบสะสมในร่างกาย

  • AMH & Ovarian Reserve Test

    ตรวจเช็กคุณภาพและปริมาณไข่คงเหลือ เพื่อช่วยให้การวางแผนมีลูกให้เหมาะสมกับช่วงวัย หรือเป็นข้อมูลสำคัญในการเตรียมความพร้อมสำหรับการฝากไข่ในอนาคต

  • Sperm Analysis

    ตรวจวิเคราะห์อสุจิเชิงลึกเพื่อประเมินความพร้อมของฝั่งคุณพ่อ ทั้งในเรื่องจำนวน การเคลื่อนที่ และรูปร่างของอสุจิ รวมถึงช่วยค้นหาความผิดปกติที่อาจเป็นสาเหตุของภาวะมีลูกยากได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

เพิ่มโอกาสสำเร็จด้วยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ (IVF / ICSI)

สำหรับคู่สมรสที่มีข้อจำกัดด้านอายุหรือคุณภาพของเซลล์สืบพันธุ์อันเนื่องมาจากปัจจัยสิ่งแวดล้อม การใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์อย่าง เด็กหลอดแก้ว (IVF) หรือ อิ๊กซี่ (ICSI) ร่วมกับการคัดกรองตัวอ่อนที่สมบูรณ์ด้วย PGTseq-A (PGT-A) จะช่วยก้าวข้ามข้อจำกัดของไลฟ์สไตล์คนเมือง และเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์

การใช้ชีวิตในเมืองไม่ได้แปลว่าโอกาสหรือความฝันในการมีลูกจะหมดไป แต่การเข้าใจความเสี่ยงรอบตัว เข้าใจร่างกายและข้อจำกัดของตัวเอง โดยเฉพาะในคู่ที่พบว่ามีข้อจำกัดด้านคุณภาพไข่หรืออสุจิ หรือกลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยงจากอายุหรือสิ่งแวดล้อม อาจจะต้องเริ่มดูแลสุขภาพเจริญพันธุ์ตั้งแต่วันนี้ และในบางกรณีแพทย์อาจแนะนำเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เช่น เด็กหลอดแก้วหรืออิ๊กซี่ (IVF/ICSI) เพื่อเป็นอีกหนึ่งทางเลือก ในการเพิ่มโอกาสในการปฏิสนธิ และวางแผนการรักษาให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคลมากขึ้น

SAFE Fertility Clinic พร้อมดูแลผู้ที่กังวลเรื่องมีลูกยาก ด้วยการวางแผนเฉพาะบุคคล ตั้งแต่การตรวจประเมินภาวะเจริญพันธุ์ ไปจนถึงการรักษาด้วยเทคโนโลยีมาตรฐานสากล เพื่อให้ทุกการวางแผนและตัดสินใจมีความมั่นใจมากขึ้น ท่ามกลางข้อจำกัดของไลฟ์สไตล์คนเมืองที่ต้องเผชิญกับมลภาวะและสารเคมีในชีวิตประจำวัน

บทความโดย พญ. กมลรัตน์ มีโอภาสมงคล (คุณหมอโบ)

สูตินรีแพทย์ชำนาญการด้านมีบุตรยาก SAFE Fertility Group สาขาเกษรอัมรินทร์ และรามอินทรา

เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรม: 41300

Reference:

ย้อนกลับ